अन्न व औषध प्रशासनाची मोठीकारवाई;११ लाखांचे आंबे आणि साडेचार लाखांचा गुटखा जप्त,
सत्य निर्णय प्रतिनिधी ठाणे
ठाणे, दि. १ जून : ठाणे जिल्ह्यात अन्न सुरक्षा नियमांची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी अन्न व औषध प्रशासनाने (एफडीए) मोठी मोहीम हाती घेतली असून, दोन दिवसांत करण्यात आलेल्या धडक कारवाईत ११ लाखांहून अधिक किमतीचे आंबे आणि साडेचार लाख रुपयांचा गुटखा व तंबाखूजन्य पदार्थ जप्त करण्यात आले आहेत. या प्रकरणात ३७ जणांना अटक करण्यात आली असून ३१ प्रतिष्ठानांवर सीलची कारवाई करण्यात आली आहे
अन्न व औषध प्रशासनाचे राज्य आयुक्त तुकाराम मुंडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली ३० आणि ३१ मे रोजी नवी मुंबईतील एपीएमसी मार्केटसह ठाणे जिल्ह्यातील विविध भागांत अचानक धाडी टाकण्यात आल्या. उन्हाळ्यात आंब्यांची वाढती मागणी लक्षात घेता काही व्यापारी आंबे कृत्रिमरित्या पिकवण्यासाठी नियमबाह्य पद्धतींचा वापर करत असल्याची माहिती प्रशासनाला मिळाली होती. त्यानुसार अन्न सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी विशेष तपासणी मोहीम राबवून तीन मोठ्या प्रतिष्ठानांवर कारवाई केली.
या तपासणीत व्यापाऱ्यांकडून आंबे पिकवण्यासाठी इथिलिन सदृश्य स्प्रेचा थेट वापर होत असल्याचे आढळून आले. अन्न सुरक्षा व मानके प्राधिकरणाच्या (एफएसएसएआय) नियमांनुसार फळांवर थेट इथिलिन स्प्रे मारण्यास मनाई आहे. फळे पिकवण्यासाठी केवळ मान्यताप्राप्त इथिलिन गॅस चेंबरचा वापर करण्यास परवानगी आहे. मात्र काही व्यापारी नियमांचे उल्लंघन करून थेट फळांवर स्प्रेचा वापर करत असल्याचे उघड झाले.
या कारवाईत एकूण ३ हजार ४५३ किलो आंब्यांचा साठा जप्त करण्यात आला. जप्त करण्यात आलेल्या आंब्यांची किंमत ११ लाख १२ हजार ८५० रुपये इतकी असल्याची माहिती प्रशासनाने दिली. जप्त केलेल्या आंब्यांचे नमुने पुढील रासायनिक विश्लेषणासाठी प्रयोगशाळेत पाठविण्यात आले असून, अहवाल प्राप्त झाल्यानंतर संबंधित व्यापाऱ्यांवर कठोर कायदेशीर कारवाई करण्यात येणार आहे.
विशेष म्हणजे या तपासणीत कॅल्शियम कार्बाइड या अत्यंत घातक आणि आरोग्यास अपायकारक रसायनाचा वापर कुठेही आढळून आला नसल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. मात्र इथिलिन स्प्रेचा अयोग्य आणि नियमबाह्य वापर होत असल्याने त्याची गंभीर दखल घेण्यात आली आहे.
दरम्यान, ३१ मे रोजी जागतिक तंबाखू विरोधी दिनाचे औचित्य साधून अन्न व औषध प्रशासनाने गुटखा, पानमसाला आणि सुगंधित तंबाखूविरोधातही व्यापक मोहीम राबवली. २९ ते ३१ मे या कालावधीत नवी मुंबईतील एपीएमसी मार्केट तसेच ठाणे जिल्ह्यातील विविध भागांमध्ये एकाच वेळी छापे टाकण्यात आले.
या मोहिमेदरम्यान एकूण ३६ प्रतिष्ठानांवर कारवाई करण्यात आली. तपासणीदरम्यान ४ लाख ७४ हजार ४०७ रुपये किमतीचा गुटखा, सुगंधित तंबाखू आणि पानमसाल्याचा साठा जप्त करण्यात आला. महाराष्ट्रात या पदार्थांच्या विक्रीवर बंदी असतानाही काही व्यापारी बेकायदेशीरपणे त्यांची विक्री करत असल्याचे आढळून आले.
या प्रकरणी संबंधित विक्रेत्यांविरोधात विविध पोलीस ठाण्यांमध्ये प्रथम माहिती अहवाल (एफआयआर) दाखल करण्यात आले आहेत. आतापर्यंत ३७ जणांना अटक करण्यात आली असून, नियमांचे गंभीर उल्लंघन करणाऱ्या ३१ प्रतिष्ठानांना तात्काळ सील ठोकण्यात आले आहे. या कारवाईमुळे बेकायदेशीर गुटखा व तंबाखू व्यवसाय करणाऱ्यांमध्ये खळबळ उडाली आहे.
अन्न व औषध प्रशासनाने नागरिकांच्या आरोग्याशी कोणत्याही प्रकारची तडजोड केली जाणार नसल्याचा इशारा दिला आहे. भेसळयुक्त अन्नपदार्थ, प्रतिबंधित तंबाखूजन्य पदार्थ आणि नियमबाह्य पद्धतीने विक्री करणाऱ्या व्यापाऱ्यांविरोधातील मोहीम यापुढेही अधिक तीव्र करण्यात येणार असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
कोकण विभागाचे सहआयुक्त (अन्न) पराग नलावडे यांनी नागरिकांना या मोहिमेत सहकार्य करण्याचे आवाहन केले आहे. प्रतिबंधित पदार्थांची विक्री, अन्नातील भेसळ किंवा अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन होत असल्याची माहिती मिळाल्यास नागरिकांनी तत्काळ प्रशासनाशी संपर्क साधावा, असे त्यांनी सांगितले.
तक्रार नोंदविण्यासाठी अन्न व औषध प्रशासनाने १८००२२२३६५ हा टोल-फ्री क्रमांक उपलब्ध करून दिला आहे. तसेच नागरिकांना लेखी स्वरूपात तक्रार नोंदविण्याची सुविधाही उपलब्ध आहे. अशा प्रकारच्या गैरप्रकारांविरोधात नागरिकांनी पुढाकार घेतल्यास भेसळमुक्त आणि सुरक्षित अन्नपुरवठा सुनिश्चित करण्यास मोठी मदत होईल, असा विश्वास प्रशासनाने व्यक्त केला आहे.
ठाणे जिल्ह्यात सलग दोन दिवस राबविण्यात आलेल्या या व्यापक कारवाईमुळे अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणारे व्यापारी, तसेच प्रतिबंधित गुटखा व तंबाखू विक्रेते यांच्याविरोधात प्रशासनाने कठोर भूमिका घेतल्याचे स्पष्ट झाले आहे. नागरिकांच्या आरोग्याचे संरक्षण आणि सुरक्षित अन्नपुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी अशा मोहिमा सातत्याने सुरू राहणार असल्याचे प्रशासनाने पुन्हा एकदा अधोरेखित केले आहे.
